2026 Güncel Otopark Yönetmeliği Güncel Bilgiler

Yürürlükteki güncel Otopark Yönetmeliği’ne göre binalarda otopark zorunluluğu artık “her daireye istisnasız 1 otopark” şeklinde değil, dairenin brüt metrekaresine göre kademeli bir sistemle hesaplanıyor. Yeni inşa edilen binalarda 80 m² altındaki küçük konutlarda her 3 daire için 1 otopark istenirken, 120–180 m² arasındaki evlerde her daireye en az 1, 180 m² üzerindeki büyük dairelerde ise her daire için en az 2 otopark yeri ayrılması yasal bir zorunluluk.

Aşağıda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Otopark Yönetmeliği ve Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri doğrultusunda; konutlardan ticari işletmelere kadar tüm zorunlu otopark katsayılarını, elektrikli araç altyapısını, parsel içi mekanik sistemleri ve apartmanlarda yaşanan park ihtilaflarının hukuki çözüm yollarını inceleyebilirsiniz.

Daire Büyüklüğüne ve Bina Tipine Göre Zorunlu Otopark Sayıları

Kentsel dönüşüm projelerinde ve sıfır binalarda müteahhitlerin belediyeden yapı ruhsatı alabilmesi için projede bağımsız bölümlerin büyüklüğüne göre belirlenen asgari park alanını sağlaması şarttır. Yönetmelik konutları büyüklüklerine göre dört ana gruba ayırır:

İstanbul Otopark Ücretleri 2026 Güncel İlçe İlçe Tarife Listesi

×

Bu hesaplamalarda esas alınan alan, bağımsız bölümün süpürülebilir net alanı değil; duvarlar, ortak paylar ve balkonların dahil edildiği toplam brüt inşaat alanıdır.

Parsel İçi Otopark Düzenlemeleri ve Mekanik Sistemler

Yönetmeliğin temel felsefesi “her aracın kendi parseli içinde eritilmesi” ilkesine dayanır. Sokakların araç işgalinden kurtarılması amacıyla, binalarda otopark alanlarının oluşturulmasında belirli bir öncelik sırası takip edilir:

1. Bodrum Katlar Önceliklidir: Otoparkın öncelikle bina bodrumunda (kapalı otopark olarak) çözülmesi gerekir. Bodrum katlarda yapılan otopark alanları, binanın emsal (toplam inşaat hakkı) hesabına dahil edilmez.

2. Arka ve Yan Bahçe Kullanımı: Bodrum katta yer kazanılamıyorsa, binanın arka bahçesinde parsel sınırına en az 2 metre mesafe kalacak şekilde açık otopark düzenlenebilir. Zemin altı kalmak şartıyla arka bahçenin tamamı yeraltı otoparkına dönüştürülebilir.

3. Mekanik ve Çift Katlı Lift Sistemleri: Dar parsellerde rampa yapacak yer bulunamadığı durumlarda yönetmelik, araç asansörlerine ve hidrolik çift katlı mekanik lift sistemlerine izin vermektedir. Zorunlu otopark sayısını tutturamayan pek çok yeni projede tek araçlık yere iki aracı üst üste park ettiren mekanik asansör sistemleri kullanılmaktadır.

Parselde Otopark Yapılamıyorsa: “Otopark Bedeli” Mekanizması

Bazı tarihi semtlerde, bitişik nizam yapılaşmalarda veya aşırı dar sokaklarda binanın altına rampa açmak ya da bahçeye araç sokmak fiziken imkansız olabilir. Yönetmelik bu tip teknik engelleri “fiziki imkansızlık” olarak tanımlar.

• Tespit ve Rapor: Binanın mimari projesinde parsel içinde otopark yapılamayacağı ilçe belediyesinin teknik komisyonu tarafından yerinde incelenip tutanağa bağlanır.

• Belediyeye Bedel Ödeme: Müteahhit veya mülk sahibi, yapamadığı her bir araçlık otopark yeri için belediye meclisinin her yıl tarifeyle belirlediği resmi Otopark Bedelini öder.

• 1.000 Metre Yarıçap Kuralı: Belediyeler tahsil ettikleri bu otopark paralarını genel bütçelerine aktaramazlar; para sadece kamuya açık bölge otoparkı inşasında kullanılmak üzere açılan vadeli bir banka hesabında toplanır. Belediye, otopark bedelini tahsil ettiği parselin merkezinden itibaren en geç 3 yıl içinde ve azami 1.000 metre (1 kilometre) yarıçapında bir bölge otoparkı yeri kamulaştırıp inşa etmekle kanunen yükümlüdür.

Elektrikli Araçlar ve Şarj Ünitesi Kurulum Zorunluluğu

Otomotiv sektöründeki dönüşüme paralel olarak Otopark Yönetmeliği’ne eklenen hükümler, yeni binalarda elektrikli araç altyapısını zorunlu hale getirmiştir:

• 20 Araç Üzeri Yapılarda Altyapı Şartı: Zorunlu otopark adedi 20 ve üzerinde olan tüm yeni konut sitelerinde, ticari plazalarda ve kamu binalarında otopark alanının en az %5’inin elektrikli araç şarjına uygun şekilde kablolama, şalter ve trafo altyapısıyla donatılması zorunludur.

• AVM ve Genel Otoparklar: Alışveriş merkezlerinde ve belediye bölge otoparklarında elektrikli araç kontenjanı en az %10 seviyesindedir. Ayrıca bu tesislerde kurulan şarj noktalarından en az birinin hızlı (DC) şarj ünitesi olması şartı aranır.

• Mevcut Apartmanlara Şarj Cihazı Kurulması: Zaten oturulan bir sitede veya apartmanda kendi aracınız için şarj ünitesi taktırmak istiyorsanız iki temel senaryo bulunur:

  1. Ortak Alana Herkesin Kullanımı İçin Kurulum: Kat malikleri kurulunda hem sayı hem de arsa payı bakımından çoğunluğun (yarıdan bir fazlasının) olumlu oyu gerekir.

  2. Kendi Park Yerinize Bireysel Kurulum: Dairenize ait müstakil tahsisli bir otopark alanınız varsa, binanın ana elektrik panosundan kendi daire sayacınıza bağlı müstakil kablo çekerek şarj kutusu (wallbox) monte ettirebilirsiniz. Bu işlem binanın taşıyıcı sistemine zarar vermediği ve yangın güvenliği şartlarını sağladığı müddetçe belediyeden ayrı bir tadilat ruhsatı gerektirmez.

Apartman ve Sitelerde Otopark İhtilafları: Kat Mülkiyeti Kanunu ve Yargıtay Kararları

Türkiye’deki apartman hayatında en çok kavgaya ve mahkeme sürecine konu olan meselelerin başında otopark paylaşımı gelir. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) ve yerleşik Yargıtay içtihatları çerçevesinde bu sorunların hukuki sınırları şöyledir:

1. Ortak Alan Statüsü ve Eşit Yararlanma İlkesi

Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca apartmanın bahçesi, kapalı garajı ve açık avlusu ortak yerler arasında sayılır.

Tapu kütüğünde veya tapuya tescil edilmiş resmi Yönetim Planı’nda belirli bir otopark alanı dairenin adına “eklenti” olarak işlenmemişse, otopark tüm kat maliklerinin ortak mülküdür. Hiçbir komşu “Ben giriş kattayım, camımın önü benimdir” veya “Ben 20 yıldır buraya park ediyorum” diyerek yere kilitli duba takamaz, şerit çekemez ya da alanı sahiplenemez. Duba takan malik hakkında Sulh Hukuk Mahkemesi’nde “Müdahalenin Men-i (El Atmanın Önlenmesi) ve Eski Hale Getirme” davası açılabilir; mahkeme masrafları ve söküm bedeli dubayı takan malikten tahsil edilir.

2. Otopark Kapasitesinin Daire Sayısından Az Olması Durumu

Özellikle eski binalarda 12 daireye karşılık 6 araçlık bahçe alanı bulunması sık rastlanan bir tablodur.

Böyle durumlarda Kat Malikleri Kurulu toplanarak adil bir kullanım formülü belirleyebilir. En sık uygulanan yasal çözümler: kura çekimi, aylık ya da üç aylık dönüşümlü (rotasyonlu) park sistemi veya yakınlardaki bir otoparkın ortak giderden kiralanmasıdır. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Apartman genel kurulu oy çokluğuyla dahi karar alsa, hiçbir daire sahibinin otopark kullanma hakkını tamamen ve kalıcı olarak elinden alamaz.

3. Kiracıların Otopark Kullanım Hakkı

Uygulamada bazı bina yöneticileri “Önce ev sahipleri park eder, yer kalırsa kiracılar koyabilir” şeklinde kararlar almaya çalışır. Hukuken bu tür kararlar tamamen geçersizdir. Kiracı, kira sözleşmesiyle birlikte ev sahibinin bağımsız bölüme bağlı ortak alanları kullanma hakkını bizzat kullanma yetkisini devralır. Ev sahibine tanınan tüm otopark imkanları kiracı için de birebir geçerlidir.

4. Otopark Alanının Dışarıdan Birine Kiralanması veya Satılması

Apartman otoparkındaki bir yer, binada bağımsız bölümü bulunmayan sokaktan herhangi bir yabancıya kiralanamaz veya devredilemez. Ortak yerler binanın bağımsız bölümlerinden bağımsız olarak hukuki işlemlere konu edilemez. Daire satıldığında otopark kullanım hakkı da doğrudan yeni malike geçer; eski malik “Daireyi sattım ama garaj hakkımı saklı tutuyorum” diyemez.

5. Ticari Araç ve İkinci Araç Sınırlaması

Kat Malikleri Kurulu, binanın yönetim planına madde ekleyerek (4/5 çoğunlukla) otopark alanının düzenini sağlayabilir. Otopark çizgilerine sığmayan, diğer araçların kapısının açılmasını veya manevra yapmasını engelleyen büyük ticari minibüsler, kamyonetler veya çekicilerin ortak kapalı otoparka girişi yasaklanabilir. Aynı şekilde, yer darlığı çekilen sitelerde dairelerin birden fazla araç getirmesi durumunda ikinci araçların içeri alınmaması yönünde kurallar belirlenebilir.