Otopark Ücreti Yasal mı? Hangi Durumda Ödemek Zorundasınız?

Otopark ücretinin yasal olup olmadığı, aracınızı bıraktığınız alanın mülkiyet statüsüne ve işletme ruhsatına göre belirlenir. Belediyelerin UKOME kararıyla ilan ettiği resmi alanlarda (İSPARK vb.), ruhsatlı özel kapalı otoparklarda ve 3 saati aşan AVM kullanımlarında ücret ödemek kanunen zorunludur. Ancak sokak arasındaki gayriresmi değnekçilere, bina önüne duba koyanlara ve AVM’lerde ilk 0–3 saatlik parklara tek kuruş dahi ödeme zorunluluğunuz yoktur.

Aşağıda Danıştay içtihatları, Karayolları Trafik Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve İBB Zabıta Daire Başkanlığı Otopark Denetim Esasları doğrultusunda; nerede para ödemeniz gerektiğini, nerede ücret talebini reddetme hakkınız olduğunu ve haksız kesilen paraları nasıl kuruşu kuruşuna geri alabileceğinizi inceleyebilirsiniz.

Otopark Türlerine Göre Yasallık ve Ödeme Zorunluluğu Tablosu

Aracınızı park ettiğiniz yere göre yürürlükteki kanuni kurallar ve tüketici hakları:

İstanbul Otopark Ücretleri 2026 Güncel İlçe İlçe Tarife Listesi

×

1. Cadde ve Yol Kenarlarından Alınan Otopark Parası Yasal mı?

Sürücülerin yıllardır en çok tartıştığı konuların başında belediyelerin yol kenarına parkomat koyup para toplaması gelir. Bu konuda geçmişte verilen Danıştay iptal kararları ile güncel kanuni mevzuat arasındaki farkı iyi anlamak gerekir:

• Eski İptal Kararları Neden Çıkmıştı? Yıllar önce bazı ilçe belediyeleri, meclis kararı veya UKOME onayı almadan, imar planında sadece “yol” olarak görünen ana arterleri üçüncü şahıs özel şirketlere ihale ederek usulsüzce kiraya vermişti. Danıştay, belediyelerin plan tadilatı yapmaksızın ve trafik akışını tehlikeye atarak yolları şahıslara rant kapısı yapamayacağına hükmederek bu uygulamaları iptal etti.

• Güncel Yasal Durum: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun Ek 1. maddesi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 79. maddesi belediyelere açık bir yetki vermiştir. Büyükşehir belediyesi UKOME kararıyla bir caddeyi “yol üstü park alanı” olarak belirlemişse ve burayı bizzat kendi iştirakiyle (İstanbul’da İSPARK, İzmir’de İZELMAN, Bursa’da BURULAŞ gibi) işletiyorsa, bu alanlarda park ücreti talep edilmesi tamamen yasaldır.

• İlk 15 Dakika İstisnası: Bu yasal alanlarda dahi UKOME kararları gereği ilk 15 dakika ücretsizdir. Aracınızı bırakıp 10 dakika içinde çıktığınızda görevlinin sizden 1 saatlik ücret tahsil etme hakkı yoktur.

2. AVM Otoparklarında Ücret Ödemek Zorunda mısınız?

Alışveriş merkezlerinde otopark ücreti konusu doğrudan tüketici haklarının ihlal edildiği en sıcak alandır. İmar mevzuatına göre AVM’ler, yapım aşamasında otopark ihtiyacını bina içinde çözmeyi taahhüt ettikleri için belediyelerden inşaat ruhsatı alabilmektedir.

• UKOME’nin “İlk 3 Saat Ücretsiz” Kararı: İstanbul Büyükşehir Belediyesi UKOME’nin 2007/1-4 sayılı bağlayıcı kararı ve Danıştay’ın onama kararı uyarınca; AVM otoparkları ilk 3 saat boyunca tüm araçlara ücretsizdir.

• Alışveriş Fişi Dayatması Geçersizdir: Bazı AVM yönetimleri “İçerideki sinemaya gitmeyenlerden ya da 500 TL’lik fiş göstermeyenlerden ücret alınır” diyerek bariyerlerde ödeme dayatır. Bu işlem açıkça hukuksuzdur. Aracınızla AVM’ye girip hiçbir şey satın almadan 2 saat oturup çıksanız dahi sizden tek kuruş para talep edilemez.

• 3 Saatten Sonrası Yasaldır: Aracınız AVM’de 3 saati aşarsa (örneğin 3 saat 15 dakika kalırsa), AVM işletmesi UKOME onaylı saatlik tarifesi üzerinden aşan süre için ücret tahsil etme hakkına sahiptir.

3. Apartman Önüne Duba Koyup Para İstemek veya Parkı Engellemek Yasal mı?

Şehir merkezlerindeki mahalle aralarında bina sakinlerinin veya esnafın dükkan önüne duba, masa, sandalye, zincir ya da taş koyarak “Burası bizim binanın / dükkanın önü, park edemezsiniz” demesi Türkiye’de en yaygın yaşanan sokak işgallerindendir.

• Sokaklar Kamunundur: Apartmanın dış bahçe duvarının veya parsel sınırının bittiği andan itibaren başlayan yol ve kaldırım kamu malıdır. Daire sahiplerinin ya da dükkan kiracılarının binanın önündeki sokağı sahiplenme, dubayla kapatma veya buraya park edenlerden otopark parası isteme hakkı kanunen kesinlikle yoktur.

• Yaptırımı Nedir? Karayolları Trafik Kanunu’nun 14. maddesi gereğince karayolu yapısı üzerine trafiği güçleştirecek veya tehlikeye sokacak duba, engel vb. koymak yasaktır. Zabıta veya polis ekipleri şikayet üzerine gelerek bu engelleri toplar ve koyan şahsa Kabahatler Kanunu uyarınca idari para cezası uygular.

4. Değnekçilik (Korsan Otoparkçılık) Neden Ağır Suçtur?

Konser alanları, stat çevreleri, gece kulüpleri veya kalabalık restoran sokaklarında elinde telsiz ya da fosforlu yelekle ortaya çıkıp “Buraya park etmek 200 TL, anahtarı bırak” diyen kişiler hiçbir yasal yetkiye sahip değildir.

• TCK Kapsamında Yağma Suçu: Türk Ceza Kanunu ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihatlarına göre, kamuya ait yollarda vatandaşın aracını park etmesini engelleyerek veya araca zarar verme korkusu yaratarak para talep etmek basit bir kabahat değil, doğrudan “Nitelikli Yağma (Gasp)” ve dolandırıcılık suçunu oluşturur.

• Ne Yapılmalı? Bu kişilere kesinlikle para vermeyin ve anahtar teslim etmeyin. Aracınızı güvenli bir noktaya çekip derhal 112 Acil Çağrı Merkezi‘ni arayarak korsan otoparkçı / değnekçi ihbarında bulunun. Emniyet ekipleri bu şahıslar hakkında doğrudan adli işlem başlatmaktadır.

Haksız Kesilen Otopark Parası Geriye Dönük Nasıl Alınır?

Özellikle AVM’lerde ilk 3 saat içinde sizden haksız yere tahsil edilen paraları veya kaçak otopark işletmelerine ödemek zorunda kaldığınız bedelleri yasal yollardan geri alabilirsiniz:

1. Ödeme Belgesini Alın: Gişeden, bariyer otomatından veya görevliden üzerinde tarih, saat, plaka ve tutar yazan mali fişi / slip çıktısını mutlaka alın.

2. e-Devlet Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu: Tüketici Hakem Heyetleri Başvuru Portalı üzerinden e-Devlet şifrenizle giriş yapın. Şikayet edilen firma kısmına ilgili AVM veya otopark şirketinin ticari unvanını yazın.

3. Dilekçe İçeriği: “İstanbul UKOME’nin 2007/1-4 sayılı kararına aykırı olarak AVM otoparkında 0–3 saatlik sürem dolmamasına rağmen tarafımdan tahsil edilen … TL otopark ücretinin yasal faiziyle birlikte hesabıma iadesini talep ederim” yazıp fiş fotoğrafını sisteme ekleyin.

4. 10 Yıllık Zamanaşımı: Borçlar Kanunu gereğince sebepsiz zenginleşme ve tüketici uyuşmazlıklarında geçmişe dönük 10 yıl boyunca haksız yere ödediğiniz tüm fişleri tek bir dosyada toplayıp topluca Hakem Heyeti’ne vererek paranızı eksiksiz geri alabilirsiniz. Heyet kararları ilamlı icra niteliğindedir; AVM işletmeleri bu parayı doğrudan banka hesabınıza ödemek zorundadır.